Beknopte Integrale Ziekteleer: 3e, herziene druk - maart 2008

ISBN-13: 9789035229495

[bestellen via BOL]

Ten geleide bij de derde druk.

Toen in het najaar van 2004 eerst Piet de Reus overleed, en vervolgens, na een kort ziekbed in juni 2005, Dirk de Veer, was het even helemaal de vraag hoe het verder moest met dit boek. Zij waren begenadigd vertellers. Dat verhaal is niet gestopt. De toenmalige derde auteur nam het op zich om een vervolg te geven aan de uitgave van dit leerboek, dat voorlopig weer even mee kan.

Dit leerboek kreeg zijn invulling vooral op basis van de dagelijkse omgang met de onafgebroken en actuele reeks vragen van studenten in alle mogelijke velden van de gezondheidszorg, rechtstreeks vanuit hun ervaringen aan het ziekbed en op de stageafdelingen. Daarnaast blijft het natuurlijk de taak van de auteur, net zoals een docent, om de onderlinge samenhang in alle leerstof naar voren te halen, te verhelderen en aan te leren.

Herzien

Deze derde druk is geheel herzien. Naar aanleiding van de wens om te actualiseren, aan te vullen en te verstevigen is het verhaal, met behoud van de oorspronkelijke structuur, opnieuw verteld. Van alle actualiseringen moet er een met name genoemd worden.

Na ampele overweging is besloten om het hele psychiatriegedeelte opnieuw vorm te geven, op basis van het actuele bio-psychosociale model voor het ontstaan van ziekte. Daarbij is er gekozen voor grondige uitleg van de meest relevante psychiatrische beelden. Omdat losse psychiatrische symptomen, meer nog dan somatische verschijnselen, hun betekenis vooral ontlenen aan hun onderlinge samenhang, zijn ze niet in een apart hoofdstuk bij elkaar gezet, maar toegelicht in de context van een psychiatrisch ziektebeeld.

Competentiegericht opleiden en klinisch redeneren, deel A van het boek.

Competentiegericht opleiden en competentiegericht leren vragen expliciet om de integratie van kennis, beroepshouding en vaardigheden. Deze integratie vindt feitelijk plaats in het hoofd en de lichamelijkheid van de student. Naast de reflectieve vermogens bij de student, om transfer te faciliteren, is een ruime en parate ziektekundige kennis onmisbaar, alleen al om transfer überhaupt op gang te brengen en te houden. Daarom is deel A van het boek, met centraal daarin de leer van de symptomen, steviger uitgewerkt om, nog meer dan al het geval was, aankomend verpleegkundigen aanknopingspunten te bieden om praktisch te leren redeneren aan het ziekbed. Consequent en zo helder mogelijk presenteert het eerste deel van het boek de verbanden tussen verstoringen, symptomen, beperkingen en de gevolgen daarvan voor wat de patiënt in het medisch circuit zoal te wachten kan staan.

Uitbreidingen en register

Er zijn teveel uitbreidingen om ze allemaal hier te noemen. Algemene kindergeneeskundige kennis, geriatrische principes, inleiding in medische zorg voor verstandelijk gehandicapten, ziekten tijdens de zwangerschap, uitbreidingen in hoofdstuk 5, een apart hoofdstuk over preventie, een overzicht van de verschillende pathogenetische mechanismen in hoofdstuk 2 en een apart hoofdstuk hematologie zijn nog maar het begin. Indien nodig is een volledig overzicht van aanpassingen met gevolgen voor de paragraafnummering bij de auteur te krijgen.

Het register is grondig uitgebreid. Alle vaktermen worden uitgelegd op het moment dat ze de eerste keer in het boek aan de orde komen. Via het register zijn ze vindbaar. Van geneesmiddelen worden in de tekst alleen de generieke namen gebruikt. Het koppelen aan eventueel gehanteerde merknamen is overgelaten aan de lezer. De begeleidende site (zie verderop) kan daarbij helpen. Het leren werken met een register, een prima manier om toegang te krijgen tot een leerboek, mag overigens gerust aandacht hebben tijdens de opleiding.

Internet en begeleidende site bij dit boek

Op allerlei plaatsen in de tekst zijn suggesties opgenomen voor zoektermen die via Google of een andere zoekmachine relevante extra informatie kunnen oproepen. Dat verdient de voorkeur boven internetadressen met soms beperkte houdbaarheid. Met name het intypen van een combinatie van zoektermen zal beter resultaat opleveren. Overigens is intussen het leren zoeken op het internet iets dat best aangeleerd mag worden.

De student kan via de aparte site die dit boek vergezelt voortdurend beschikken over een schat aan aanvullende materialen:

• geactualiseerde lijst met zoektermen
• tussentijdse actualiseringen van de leerstof
• afbeeldingen bij de leerstof
• de gifwijzer, zoals die in vorige drukken was opgenomen
• een overzicht van normaalwaarden bij laboratoriumbepalingen, zoals die in vorige drukken was opgenomen
• een digitale versie (pdf-formaat) van oefenvragen uit het oefenboekje, zoals bekend uit vorige drukken
• schema's en 'mind-maps' uitgaande van de leerstof ten behoeve van het klinisch redeneren
• een overzicht van psychiatrische symptomen (het psychiatrisch onderzoek)
• een overzicht van de dsm-coderingen bij de in het boek beschreven aandoeningen

Rest mij te zeggen dat alle op- en aanmerkingen en wensen meer dan welkom zijn. De lijst met namen van mensen die mij in de gelegenheid hebben gesteld om dit werk af te ronden is lang. De mensen om me heen thuis, de collega's elke dag weer uit zijn op de ontmoeting met de studenten en daarmee energieke partners blijven en de studenten, die in hun onbevangenheid en hun aandrang om te snappen wat er te snappen valt me voortdurend uitdagen om alles wat nodig is in het verhaal te leggen. Dat brengt me bij de nagedachtenis van rasverteller Dirk de Veer, zonder hem had dit verhaal niet de vorm aangenomen die het nu heeft.

Culemborg, zomer 2007,

Paul Bocken